SON DAKİKA

MAHALLELERDE SİNEMA

KÜLTÜR SANAT

”YÜZYILLIK YALNIZLIK”IN HİKAYESİ

Bu biyografi 03 Haziran 2018 - 11:04 'de eklendi ve kez görüntülendi.

Modern klasik haline gelen Nobel ödüllü Gabriel Garcia Marquez’in kaleme aldığı ”Yüzyıllık Yalnızlık” Latin Amerika’yı nasıl şekillendirdi?

BBC Culture’de yer alan Felipe Restrepo Pombo imzalı makalede, Gabriel Garcia Marquez Yüzyıllık Yalnızlık romanıyla Latin Amerika kıtasının yaradılış hikayesi, prtaya çıkışı ve siyasi etkileri anlatıldı.

Yüzyıllık Yalnızlık romanından önce Latin Amerika pek çok bakımdan, kitabın ilk paragrafında tarif edilen hayali ülkeye benziyordu. “Dünya öylesine çiçeği burnundaydı ki, pek çok şeyin adı yoktu daha ve bunlardan söz ederken parmakla işaret edip göstermek gerekiyordu.” Marquez bu ünlü romanı yazdığında Latin Amerika yeni bir kıta değildi elbette. 15. ve 16. yüzyıllarda İspanyol sömürgeciler kıtaya geldiğinde bölgenin tarifini yapmış, ilk kez gördükleri şeylere isim takmışlardı bile.

Garcia Marquez yıllar sonra Amerika’nın ikinci keşfine girişmişti. Mexico City’deki küçük çalışma odasında daktilosuyla bu kıtanın ortaya çıkışını yeniden hayal etmiş ve böylece geleceğini biçimlendirmişti.

20. yüzyılın ikinci yarısında Latin Amerika sancılı bir dönemden geçmiş, Şili, Kolombiya, Meksika gibi ülkeler istikrarsızlık, diktatörlükler ve siyasi şiddet ile boğuşmak zorunda kalmıştı. Bu durum Ernesto Che Guevara ve Fidel Castro önderliğinde gerçekleşen Küba Devrimi gibi ani ve karmaşık sosyal değişimlere neden olmuştu.

Garcia Marquez bu dev eserinin yazımının ilk aşamalarında Küba’da olup bitenlerden, bu kıtada ABD’nin baskı ve talepleri dışında yeni bir düzen kurulmasından etkilenmişti.

Mario Vargas Llosa, Jean-Paul Sartre, Albert Camus ve Simone de Beavuoir gibi pek çok aydın Marquez’in heyecanını paylaşıyordu. Bunların çoğu ilerleyen yıllarda hayal kırıklığına uğrayıp Küba ile aralarına mesafe koysa da Küba modelinin Yüzyıllık Yalnızlık üzerinde büyük bir etkisi oldu; kıtanın geleceği konusunda Garcia Marquez’e umut aşıladı.

BİR DESTANI ÖRMEK

Ancak bu büyük eseri yazmak kolay olmadı. O sıralar eşi Mercedes ve iki oğluyla birlikte Mexico City’de yaşıyordu. Kolombiyalı Marquez, sağcı bir partinin iktidara gelmesiyle ülkesinden ayrılmış, önce Venezuela’nın başkenti Caracas’ta, Paris ve Barcelona’da kaldıktan sonra Meksika’ya gelmişti.

Bu sıralar dünyaca ünlü bir yazar olmayı hayal ediyordu. Ama geçim sıkıntısı çekiyordu. İspanyolca yayınlanan bir-iki gazete ve dergiye düşük ücretle dış haberler muhabirliği yapıyordu. Daha önce yazdığı kitaplar övgüyle karşılansa da ticari başarı gösterememişti. Marquez anlatması gereken iyi bir hikayesi olduğunu biliyor, ama kafasında canlandırdığı büyük romana ilk adımı bir türlü atamıyordu.

Yüzyıllık Yalnızlık için yazar tutulmasını nasıl aştığına, hikayenin esin kaynağını nasıl bulduğuna dair pek çok söylenti dolaşsa da Marquez bunların hiçbirini onaylayıp reddetmedi.

Gerald Martin’in Marquez biyografisinde yazdığı bana en inandırıcı geldi. “Ailesiyle birlikte bir saat mesafedeki Acapulco’da deniz tatiline gitmek için yola çıkmıştı. 1962 model Opel arabasıyla yarı yoldan döndü. Kitabının kurgusu kafasında netleşmişti. Küçük bir köyde yaşayan geniş bir ailenin hikayesini yirmi yıldır kafasında evirip çeviriyordu. Şimdi ise idam mangası karşısında duran bir adamın netliğiyle tüm hayatının bir film şeridi gibi akışını gözlerinde canlandırmıştı.”

Martin’e göre, Mercedes tatili hemen iptal etmiş ve evlerine dönerek Marquez’in derhal yazmaya başlamasını istemişti. O yeni romanına odaklandığı sürece evin masraflarını kendisi üstleniyordu. Marquez de öyle yaptı: gerçekleri görmezden gelerek, kahramanlarının küçüklükten beri kulağına fısıldadığı hikayeleri yazmaya koyuldu. Tam sekiz ay boyunca…

Bu Kolombiya’da hayali bir kasaba olan Macando ve Buendia ailesinin hikayesiydi ve anında modern bir klasik haline geldi. Bu eser Cervantes ve Shakespeare’in eserleriyle kıyaslanır oldu.

ABD’de Latin Amerika kültürü üzerine çalışmalarıyla bilinen ve Yüzyıllık Yalnızlık romanını 30 kez okuduğunu belirten Ilan Stavans’a göre, “Bu sadece Latin Amerika edebiyatını değil, genel olarak edebiyatı yeniden tanımlayan bir kitap oldu.”

Marquez ne tarihçi ne de sosyologdu. Çok fazla bilgiyi işleyip yeni bir efsaneye dönüştürme yeteneğine sahip doğal bir hikayeciydi. Yüzyıllık Yalnızlık romanının becerisi buydu işte. Farklı kaynaklardan yola çıkarak Latin Amerika kültürünün doğuşuyla ilgili farklı ve abartılı bir doğuş hikayesi yarattı. Bu yolla onun niteliğini de yeniden yorumlamış oldu.

GERÇEK VE HAYAL

Bu yeni evreni şekillendiren tüm kaynakları sıralamak mümkün değil. Kolombiya’da doğduğu küçük Aracataca kasabasında çocukken dinlediği masal ve destanlardan esinlenmişti büyük ölçüde. Ayrıca William Faulkner’ı, Yunan mitolojisini ve İspanyol işgali öncesi Latin Amerika mitlerini okumuştu. Bir de 18-20. yüzyılda Kolombiya’nın şiddet içeren tarihinden esinlenmişti. Tüm bu hikayeler Marquez’in olağanüstü zihninde olgunlaşıp kendine özgü bir sembolizmle farklı bir vücut bulmuştu.

Marquez ayrıca bu hikayeleri kendisinden önce başka hiç kimsenin yapmadığı bir şekilde dile getirme yeteneğini gösterdi. Kolombiya’nın bir bölgesine özgü Vallenato müziğinin hızını ve ritmini, gazeteciliğinden gelen anlatım becerisini kattı hikayeye. 1990’ların sonlarında Cambioin dergisinde gazetecilik kariyerime başladığımda onu çalışırken görme fırsatım olmuştu. Kolombiyalı genç bir gazeteci olarak, onun gündelik ufak olayları büyülü masallara dönüştürme konusundaki olağanüstü yeteneğine tanık olmuştum.

Hayranları, Gabriel Garcia Marquez’in cenazesinde Yüzyıllık Yalnızlık romanında bahsi geçen sarı kelebeklerden uçurmuştu.
Yüzyıllık Yalnızlık, Latin Amerika kimliğinin güçlü bir alegorisini içeriyor. Yüz yıllık bir zaman dilimi içinde, ‘güçlü’ lider, maçoluk, isyan, iktidar, hastalıklar ve siyasi şiddet olayları gibi bölgenin önemli sorunlarını ele alıyor. Ancak yoğun sosyal dokusuna rağmen, Marquez hikayeyi nükteli ve rafine, şiirsel bir dille anlatıyor. Bu karmaşık toplumsal gelişmeler içinde yatan güzellikleri görebiliyor.

Nobel Edebiyat Ödülü’nü alırken yaptığı konuşmada Marquez şöyle diyordu:

“Tüm bunlara, baskı, yağma ve terk edilmişliğe yaşam ile karşılık veriyoruz. Ne seller ne de açlık, hastalık ve diğer felaketler, hatta yüzyıllarca süren savaşlar bile yaşamın ölüm karşısındaki üstünlüğünü ele geçiremedi.”

Bu tanımlama karikatür gibi gelebilir, ama büyülü gerçekçilik abartı üzerine kuruludur. Marquez’in yarattığı dünya, Latin Amerika’nın kendi eksiklerini ve erdemlerini görmesini sağlayan bir büyüteçtir.

1988’de New York Times gazetesine verdiği bir mülakatta ise şöyle diyordu Marquez:

“Kitaplarımın Latin Amerika üzerinde siyasi bir etkisi olduğunu düşünüyorum; Latin Amerika kimliğinin yaratılmasına, Latin Amerikalıların kendi kültürlerinin farkına varmasına katkı sağladılar.”

İşte bu romanın gücü de bu farkındalıkta yatıyor.

BBCTürkçe

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

DİCLE ELEKTRİK’TE YÖK ONAYLI EĞİTİM

En tehlikeli iş kolu olarak kabul edilen enerji dağıtım sektöründe hizmet veren Dicle Elektrik’te görev yapan 22 İş Güvenliği Uzmanı, YÖK onaylı 1. Seviye Yangın Eğitici Eğitimi ve Yüksekte Çalışma Eğitici Eğitimi aldı. İki gün süren eğitim ile ilgili bilgi veren Dicle Elektrik İSG Yöneticisi Dr. Mesut Karabulut, gerçekleştirilen eğitimlerle iş kazalarını sıfırlamayı hedeflediklerini söyledi. Yapılan araştırmalar sonunda Türkiye'de en fazla iş kazalarına bağlı işçi ölümlerinin yüksekte çalışma yapılan işlerde yaşandığına değinen Dr. Karabulut, şöyle dedi: ''Şirketimize ait eğitim sahasında 2 gün süren eğitimlerde iş güvenliği uzmanlarımıza pratik olarak demir, beton veya ağaç direklere güvenli biçimde tırmanma ve inme eğitimi…

EN FAZLA GETİRİ DOLARDA OLDU

TÜİK, Finansal Yatırım Araçlarının Reel Getiri Oranlarını açıkladı. Haziran 2018 Aylık en yüksek reel getiri Amerikan Doları'nda oldu En yüksek aylık reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 1,40, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 1,81 oranlarıyla Amerikan Doları'nda gerçekleşti. Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından Euro yüzde 0,24 oranında yatırımcısına kazandırırken; külçe altın yüzde 0,77, mevduat faizi (brüt) yüzde 1,85, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 6,11 ve BIST 100 endeksi yüzde 9,21 oranında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise Euro yüzde 0,65 oranında yatırımcısına kazandırırken; külçe altın yüzde 0,36, mevduat faizi…

TEKİRDAĞ’DA TREN FACİASI

Tekirdağ'ın Muratlı ile Çorlu ilçeleri arasındaki Sarılar Mahallesi'nde yolcu treninin 5 vagonunun raydan çıkması sonucu ölenlerin sayısı 24'e yükseldi. Yaralanan 318 kişiden 194'ü ayakta tedavi edildi, 124'ünün tedavisi başta Çorlu olmak üzere Tekirdağ, bağlı diğer ilçeler ile İstanbul'daki devlet ve özel hastanelerde sürüyor. Edirne'nin Uzunköprü ilçesinden dün saat 15.45'te 362 yolcu ve 6 personel ile İstanbul Halkalı'ya gitmek üzere hareket eden 12703 sefer sayılı yolcu treninin lokomotif ve ilk vagonunun geçişinden sonra, menfezin altındaki toprak kayması sonucu raylar boşlukta kaldı. Trenin 5 vagonu, Sarılar Mahallesi yakınındaki araziye devrildi. Bu sırada patlamayı andıran gürültü üzerine çevrede bulunan köylüler kazazedelere yardım edebilmek i…

DİCLEKENT’TE YENİLEME ÇALIŞMALARI

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, kentin en işlek ve önemli bulvarlarından olan gidiş-geliş 6 kilometre uzunluğundaki Diclekent Bulvarı’nda bisiklet yolu, kaldırım ve peyzaj çalışmaları başlattı. Kent genelinde asfalt, yol yapım, bakım ve onarım çalışmalarını tüm hızıyla sürdüren Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Kayapınar İlçesindeki Diclekent Bulvarını yenileme çalışması başlattı. Gidiş geliş 6 kilometre uzunluğundaki bulvarda bisiklet yolu, kaldırım ve yeşillendirme çalışmaları yürütülecek. Bulvarın gidiş ve geliş yönüne toplam 36 bin metrekare kaldırım taşı döşeyecek. Kaldıım çalışmalarında yapı malzemesi olarak bazalt, ateş tuğlası, granit küp taş, görme engelli takip taşı ve ağaç altı kompozit ızgara kullanılac…

TEKSTİL ORGANİZE SANAYİ TOPLANTISI

Uzun yıllardır Diyarbakır'ın gündeminde yer ala, ancak bir türli faaliyete geçemeyen Tekstil İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'nin bir an önce faaliyete geçirilmesi isteniyor. Vatandaşlar, sorunların kısa sürede çözümlenerek, tekstil organize sanayinin kurulmasının bölgede istihdama önemli ölçüde katkı sağlayacağına inanıyor. Diyarbakır Valisi Hasan Basri Güzeloğlu, İçkale Valilik binasında bulunan toplantı salonunda yapılan Tekstil İhtisas Organize Sanayi Bölgesi toplantısına başkanlık yaptı. Vali Yardımcısı V. ve Bağlar Kaymakamı Tolga Toğan, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Genel Sekreteri Muhsin Eryılmaz, GÜNTİAD Yönetim Kurulu Başkanı İhsan Oğurlu ve yönetim kurulu üyelerinin katıldığı toplantda, hazır giyim ve konfeksiy…

ÖĞRENCİLERE ÜCRETSİZ ULAŞIM

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, 30 Haziran Cumartesi ve 1 Temmuz Pazar günü yapılacak Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) katılacak öğrenci ve görevlilere ücretsiz toplu taşıma hizmeti verecek. Bu hafta sonu yapılacak Yükseköğretim Kurumları Sınavına (YKS) girecek öğrenciler ve görevliler Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı toplu ulaşım araçlarından ücretsiz olarak yararlanacak. Büyükşehir Belediyesi’nden yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi: ''30 Haziran Cumartesi ve 1 Temmuz Pazar günü yapılacak Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) katılacak öğrencilerin sınav noktalarına ulaşımlarında kolaylık sağlamak amacıyla sabah saat 08.00 ile akşam saat 17.00 saatleri arasında Büyükşehir Belediyesi otobüsleri taraf…

GÜNLÜK HABER AKIŞI

SON DAKİKA HABERLERİ