SON DAKİKA

”YÜZYILLIK YALNIZLIK”IN HİKAYESİ

Bu biyografi 03 Haziran 2018 - 11:04 'de eklendi ve kez görüntülendi.

Modern klasik haline gelen Nobel ödüllü Gabriel Garcia Marquez’in kaleme aldığı ”Yüzyıllık Yalnızlık” Latin Amerika’yı nasıl şekillendirdi?

BBC Culture’de yer alan Felipe Restrepo Pombo imzalı makalede, Gabriel Garcia Marquez Yüzyıllık Yalnızlık romanıyla Latin Amerika kıtasının yaradılış hikayesi, prtaya çıkışı ve siyasi etkileri anlatıldı.

Yüzyıllık Yalnızlık romanından önce Latin Amerika pek çok bakımdan, kitabın ilk paragrafında tarif edilen hayali ülkeye benziyordu. “Dünya öylesine çiçeği burnundaydı ki, pek çok şeyin adı yoktu daha ve bunlardan söz ederken parmakla işaret edip göstermek gerekiyordu.” Marquez bu ünlü romanı yazdığında Latin Amerika yeni bir kıta değildi elbette. 15. ve 16. yüzyıllarda İspanyol sömürgeciler kıtaya geldiğinde bölgenin tarifini yapmış, ilk kez gördükleri şeylere isim takmışlardı bile.

Garcia Marquez yıllar sonra Amerika’nın ikinci keşfine girişmişti. Mexico City’deki küçük çalışma odasında daktilosuyla bu kıtanın ortaya çıkışını yeniden hayal etmiş ve böylece geleceğini biçimlendirmişti.

20. yüzyılın ikinci yarısında Latin Amerika sancılı bir dönemden geçmiş, Şili, Kolombiya, Meksika gibi ülkeler istikrarsızlık, diktatörlükler ve siyasi şiddet ile boğuşmak zorunda kalmıştı. Bu durum Ernesto Che Guevara ve Fidel Castro önderliğinde gerçekleşen Küba Devrimi gibi ani ve karmaşık sosyal değişimlere neden olmuştu.

Garcia Marquez bu dev eserinin yazımının ilk aşamalarında Küba’da olup bitenlerden, bu kıtada ABD’nin baskı ve talepleri dışında yeni bir düzen kurulmasından etkilenmişti.

Mario Vargas Llosa, Jean-Paul Sartre, Albert Camus ve Simone de Beavuoir gibi pek çok aydın Marquez’in heyecanını paylaşıyordu. Bunların çoğu ilerleyen yıllarda hayal kırıklığına uğrayıp Küba ile aralarına mesafe koysa da Küba modelinin Yüzyıllık Yalnızlık üzerinde büyük bir etkisi oldu; kıtanın geleceği konusunda Garcia Marquez’e umut aşıladı.

BİR DESTANI ÖRMEK

Ancak bu büyük eseri yazmak kolay olmadı. O sıralar eşi Mercedes ve iki oğluyla birlikte Mexico City’de yaşıyordu. Kolombiyalı Marquez, sağcı bir partinin iktidara gelmesiyle ülkesinden ayrılmış, önce Venezuela’nın başkenti Caracas’ta, Paris ve Barcelona’da kaldıktan sonra Meksika’ya gelmişti.

Bu sıralar dünyaca ünlü bir yazar olmayı hayal ediyordu. Ama geçim sıkıntısı çekiyordu. İspanyolca yayınlanan bir-iki gazete ve dergiye düşük ücretle dış haberler muhabirliği yapıyordu. Daha önce yazdığı kitaplar övgüyle karşılansa da ticari başarı gösterememişti. Marquez anlatması gereken iyi bir hikayesi olduğunu biliyor, ama kafasında canlandırdığı büyük romana ilk adımı bir türlü atamıyordu.

Yüzyıllık Yalnızlık için yazar tutulmasını nasıl aştığına, hikayenin esin kaynağını nasıl bulduğuna dair pek çok söylenti dolaşsa da Marquez bunların hiçbirini onaylayıp reddetmedi.

Gerald Martin’in Marquez biyografisinde yazdığı bana en inandırıcı geldi. “Ailesiyle birlikte bir saat mesafedeki Acapulco’da deniz tatiline gitmek için yola çıkmıştı. 1962 model Opel arabasıyla yarı yoldan döndü. Kitabının kurgusu kafasında netleşmişti. Küçük bir köyde yaşayan geniş bir ailenin hikayesini yirmi yıldır kafasında evirip çeviriyordu. Şimdi ise idam mangası karşısında duran bir adamın netliğiyle tüm hayatının bir film şeridi gibi akışını gözlerinde canlandırmıştı.”

Martin’e göre, Mercedes tatili hemen iptal etmiş ve evlerine dönerek Marquez’in derhal yazmaya başlamasını istemişti. O yeni romanına odaklandığı sürece evin masraflarını kendisi üstleniyordu. Marquez de öyle yaptı: gerçekleri görmezden gelerek, kahramanlarının küçüklükten beri kulağına fısıldadığı hikayeleri yazmaya koyuldu. Tam sekiz ay boyunca…

Bu Kolombiya’da hayali bir kasaba olan Macando ve Buendia ailesinin hikayesiydi ve anında modern bir klasik haline geldi. Bu eser Cervantes ve Shakespeare’in eserleriyle kıyaslanır oldu.

ABD’de Latin Amerika kültürü üzerine çalışmalarıyla bilinen ve Yüzyıllık Yalnızlık romanını 30 kez okuduğunu belirten Ilan Stavans’a göre, “Bu sadece Latin Amerika edebiyatını değil, genel olarak edebiyatı yeniden tanımlayan bir kitap oldu.”

Marquez ne tarihçi ne de sosyologdu. Çok fazla bilgiyi işleyip yeni bir efsaneye dönüştürme yeteneğine sahip doğal bir hikayeciydi. Yüzyıllık Yalnızlık romanının becerisi buydu işte. Farklı kaynaklardan yola çıkarak Latin Amerika kültürünün doğuşuyla ilgili farklı ve abartılı bir doğuş hikayesi yarattı. Bu yolla onun niteliğini de yeniden yorumlamış oldu.

GERÇEK VE HAYAL

Bu yeni evreni şekillendiren tüm kaynakları sıralamak mümkün değil. Kolombiya’da doğduğu küçük Aracataca kasabasında çocukken dinlediği masal ve destanlardan esinlenmişti büyük ölçüde. Ayrıca William Faulkner’ı, Yunan mitolojisini ve İspanyol işgali öncesi Latin Amerika mitlerini okumuştu. Bir de 18-20. yüzyılda Kolombiya’nın şiddet içeren tarihinden esinlenmişti. Tüm bu hikayeler Marquez’in olağanüstü zihninde olgunlaşıp kendine özgü bir sembolizmle farklı bir vücut bulmuştu.

Marquez ayrıca bu hikayeleri kendisinden önce başka hiç kimsenin yapmadığı bir şekilde dile getirme yeteneğini gösterdi. Kolombiya’nın bir bölgesine özgü Vallenato müziğinin hızını ve ritmini, gazeteciliğinden gelen anlatım becerisini kattı hikayeye. 1990’ların sonlarında Cambioin dergisinde gazetecilik kariyerime başladığımda onu çalışırken görme fırsatım olmuştu. Kolombiyalı genç bir gazeteci olarak, onun gündelik ufak olayları büyülü masallara dönüştürme konusundaki olağanüstü yeteneğine tanık olmuştum.

Hayranları, Gabriel Garcia Marquez’in cenazesinde Yüzyıllık Yalnızlık romanında bahsi geçen sarı kelebeklerden uçurmuştu.
Yüzyıllık Yalnızlık, Latin Amerika kimliğinin güçlü bir alegorisini içeriyor. Yüz yıllık bir zaman dilimi içinde, ‘güçlü’ lider, maçoluk, isyan, iktidar, hastalıklar ve siyasi şiddet olayları gibi bölgenin önemli sorunlarını ele alıyor. Ancak yoğun sosyal dokusuna rağmen, Marquez hikayeyi nükteli ve rafine, şiirsel bir dille anlatıyor. Bu karmaşık toplumsal gelişmeler içinde yatan güzellikleri görebiliyor.

Nobel Edebiyat Ödülü’nü alırken yaptığı konuşmada Marquez şöyle diyordu:

“Tüm bunlara, baskı, yağma ve terk edilmişliğe yaşam ile karşılık veriyoruz. Ne seller ne de açlık, hastalık ve diğer felaketler, hatta yüzyıllarca süren savaşlar bile yaşamın ölüm karşısındaki üstünlüğünü ele geçiremedi.”

Bu tanımlama karikatür gibi gelebilir, ama büyülü gerçekçilik abartı üzerine kuruludur. Marquez’in yarattığı dünya, Latin Amerika’nın kendi eksiklerini ve erdemlerini görmesini sağlayan bir büyüteçtir.

1988’de New York Times gazetesine verdiği bir mülakatta ise şöyle diyordu Marquez:

“Kitaplarımın Latin Amerika üzerinde siyasi bir etkisi olduğunu düşünüyorum; Latin Amerika kimliğinin yaratılmasına, Latin Amerikalıların kendi kültürlerinin farkına varmasına katkı sağladılar.”

İşte bu romanın gücü de bu farkındalıkta yatıyor.

BBCTürkçe

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

YENİ BARO BAŞKANI AYDIN

Diyarbakır Barosun Başkanlığına 503 oy alan Cihan Aydın seçildi. Diyarbakır’ın Kayapınar ilçesinde bulunan Cegerxwin Kültür Merkezi'nde yapılan Diyarbakır Barosu 46. Genel Kurulu'nda 5 aday başkanlık için yarıştı.  Diyarbakır Barosu'na bin 275 avukatın kayıtlı olduğu bildirilirken, seçim sonucu Cihan Aydın 503 oyla Diyarbakır Barosu Başkanı oldu. Yönetim Kurulu üyeliklerine de Mehmet Akbaş, Gazal Bayram Koluman, Erhan Aytekin, Ömer Şeran, Habibe Danışman Deyar, Özgür Yılmaz Biçen, Tevfik Karahan, Keziban Yılmaz, Muhlis Oğurgül ve Fırat Üger seçildi.…

DOĞALGAZDAN SONRA ELEKTRİĞE DE ZAM

Doğalgazın ardından bir zam da elektriğe geldi. Bugünden geçerli olmak üzere elektriğe konutlarda yüzde 9, sanayi ve ticarethanelerde yüzde 18 zam yapıldı. Haftanın ilk gününe doğalgaz zammı haberi ile başlayan vatandaş bir şok da elektrik zammı ile yaşadı. Bloomberg HT’in haberine göre; elektrik fiyatlarına da bugünden geçerli olmak üzere zam geldi. Tarifede konutlarda yüzde 8; ticarethane ve sanayi tesislerinde yüzde 18 oranında fiyat artışı gerçekleşti. ÜÇÜNCÜ ZAM Ağustos ayında konuta yüzde 9 sanayiye yüzde 14, eylül ayında elektrik fiyatları konutta yüzde 9, sanayide ise yüzde 14 artırılmıştı. Bu yapılan artış üçüncü kez gerçekleşti. Normal şartlarda elektrik fiyatlarında üç ayda bir tarife yenileniyordu. Reuters’a bilgi veren …

SERVİS ÜCRETLERİ BELİRLENDİ

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında uygulanacak öğrenci servis ücret tarifesini belirledi. Tarife dışında ücret alınması halinde yasal işlem yapılacağı bildirildi. Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), 2018-2019 eğitim ve öğretim yılına ait öğrenci servis ücret tarifesi ile personel servis ücret tarifesini açıkladı. Personel servis taşımacılığı için 0-3 kilometreye kadar 80 TL, 0-20 kilometreye kadar ise 130 TL olarak ücretlendirildi. UKOME’nin aldığı kararla, öğrenci servis taşımacılığı ücretleri de şöyle belirlendi: 0-3 km’ye kadar 80 TL 0-3 km’ye kadar 70 TL (Kardeş indirimi) 0-6 km’ye kadar 110 TL 0-6 km’ye kadar 100 TL (Kardeş i…

HASANKEYF’TE ÇALIŞMALAR HIZLANDI

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Ilısu Barajı göl sahasında kalan Batman’ın tarihi Hasankeyf İlçesi 3 belde ve 105 köyde Kentsel Yeni Yerleşim Alanı'nda alt ve üst yapı ihtiyaçlarını karşılamak üzere başlattığı çalışmalara hız verdi. TOKİ tarafından Hasankeyf İlçesi’nin yeni yerleşim alanında inşa edilecek konut ve sosyal donatıların ihalesi yapıldı. 8 Ağustos 2018, Çarşamba günü gerçekleştirilen ihale kapsamında üniversite yapıları (10 daireli lojman, nizamiye, sosyal tesis ve 206 öğrenci kapasiteli 2 yurt), halk eğitim merkezi, müftülük, merkez cami, semt cami ve 47 konut ile altyapı ve çevre düzenleme işi yer alıyor. TOKİ, Hasankeyf Yeni Yerleşim Alanı'nda bugüne kadar 828 konut, 25 yataklı hastane, 24 derslikli ilköğreti…

KURBAN SATIŞ VE KESİM YERLERİ BELİRLENDİ

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, vatandaşların Kurban Bayramı’nda kurbanlarını sağlıklı ve hijyenik bir ortamda kesebilmesi için kurban satış ve kesim yerlerini belirledi. Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır'ın 4 merkez ilçesinde 15 farklı noktada çalışmalarını tamamladı. Çevre ve görüntü kirliliği yaşanmaması için vatandaşlar belirlenen yerler dışında kurban satışı ve kesimi yapmamaları konularında uyarıldı. Vatandaşların, yaşanacak her hangi bir sorun karşısında ALO 153 hattından Büyükşehir Belediyesi’ni arayabilecekleri bildirildi. Satış ve kesim yerleri şöyle: SATIŞ YELERİ Büyükşehir Belediyesi Canlı Hayvan Borsası, İlçe Otogarı karşısı kömür tevzi sahası, İskanevleri Yeniköy Mezarlığı karşısı, Kayapınar Pey…

DİYARBAKIR KARPUZUNUN ÜRETİMİ GERİLEDİ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Diyarbakır Bölge Müdürlüğü'nden alınan verilere göre, Türkiye’de 2017 yılında ekilen 904 bin 884 dekar alanda 4 milyon 11 bin 313 ton karpuz üretildi. Adana 831 bin 684 ton karpuz üretimiyle ilk sırada yer alırken, Adana’yı 487 bin 794 bin ton ile Antalya, 196 bin 544 ton ile İzmir ve 163 bin 218 ton ile Diyarbakır izledi. 4. SIRAYA GERİLEDİ TÜİK verilerine göre Diyarbakır üretimde dördüncü sırada yer aldı. Karpuzu ile meşhur Diyarbakır'da üretimin gerilemesinin çiftçilerin daha fazla gelir getiren ürünlere yönlenmesine bağlandı. Çiftçiler, iklim şartlarından dolayı Ağustos ve Eylül aylarında hasadı yapılan Diyarbakır karpuzu yerine daha fazla gelir getiren tarım ürünlerine yönelince, üretimin de düştü…

GÜNLÜK HABER AKIŞI

SON DAKİKA HABERLERİ